Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych jest  polskim świętem państwowym,  obchodzonym corocznie w dniu 1 marca, ustanowionym na mocy ustawy z dnia 3 lutego 2011 r. Święto jest poświęcone oddaniu czci tzw. Żołnierzom Wyklętym – członkom polskiego podziemia niepodległościowego z okresu II wojny światowej, którzy nie pogodzili się z oddaniem Polski pod wpływy radzieckiego systemu władzy. Po zakończeniu działań wojennych nie złożyli broni, lecz kontynuowali walkę, przeciwstawiając się narzuconemu przez Moskwę komunistycznemu modelowi państwa.Data święta  Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych nawiązuje do 1 marca 1951 roku. Tego dnia w warszawskim więzieniu na Mokotowie  wykonano wyrok śmierci na siedmiu członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”: Łukaszu Cieplińskim, Mieczysławie Kawalcu, Józefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju,Karolu Chmielu i Józefie Rzepce

 

Formacje, nazwane potem Żołnierzami Wyklętymi, powstały w głównej mierze z formacji Armii Krajowej. Żołnierze ci prowadzili działania przede wszystkim przeciwko siłom bezpieczeństwa, wprowadzającym nowy porządek w Polsce – Korpusowi Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Urzędowi Bezpieczeństwa i Milicji. Z uwagi na dysproporcje w ilości żołnierzy i wyposażeniu, ich walka miała charakter partyzancki. Schwytani przez komunistów żołnierze byli poddawani brutalnym torturom i skazywani w pokazowych procesach na kary śmierci, które była wykonywane niezwłocznie. Ciała zamordowanych chowano zazwyczaj w nieznanych miejscach. Walce z Żołnierzami Wyklętymi towarzyszyło prowadzenie oczerniającej propagandy, która nazywała Żołnierzy Wyklętych „zaplutymi karłami reakcji”, bandytami, czy nawet faszystami. Ostatni Żołnierz Wyklęty zginął w 1963 r. na Lubelszczyźnie.

 

W ramach obchodów tego święta, organizowane są zazwyczaj uroczystości patriotyczne, połączone z odczytaniem apelu poległych i złożeniem kwiatów w  miejscach  pamięci narodowej.

 

1 marca 2015 roku Fundacja Wolność i Demokracja po raz trzeci zorganizuje projekt „Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych”. W roku 2015 wydarzenie będzie miało charakter ogólnopolski. Na projekt składają się: bieg na 1963 metry (odwołanie do roku, w którym zginął ostatni Żołnierz Wyklęty – Józef Franczak ps. Lalek) oraz zbiórka publiczna na budowę szkoły z polskim językiem nauczania w Łanowicach (dawne województwo lwowskie) im. płk. Franciszka Niepokólczyckiego (Prezesa II Zarządu WiN). W warszawie bieg Tropem wilczym odbędzie się  w Parku Skaryszewskim.

/…/ Ponieważ żyli prawem wilka
Historia o nich głucho milczy
Pozostał po nich w białym śniegu
Żółtawy mocz i ślad ich wilczy.

Zbigniew Herbert

Na podstawie: www.wikipedia.org, www.tropemwilczym.pl, www.pamiec.pl